فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى

415

تاريخ عالم آراى امينى ( فارسى )

[ هر ] « 1 » كام ، ناكامى و انجام هر سرانجام بىسرانجامىست . [ شعر ] سرانجام چون باز بايد سپرد * همه رنج ما باد بايد شمرد وفا گر ز ملك جهان آمدى * كى « 2 » از جم به يعقوب خان آمدى ( 220 - پ ) الحكايت چون پادشاه بلند رايت را روزگار جهانبانى به فرجام رسيده و ايّام كامرانى به انجا [ م ] انجاميده بود ، و نيز توالى نشئات لطفى و قهرى و تتالى نظرات امنى و خوفى مقتضى آن بود كه چون اهل عالم زمانى در ظلال راحت و امن بر آسودند ، ايّامى در نكال جراحت خوف جان بفرسايند و چون روزگار فتنه و بلا ، پاى در دامن عدم و فنا برده بودند ، چند گاهى سر از گريبان شدّت و عنا برآرند . چون شكر نعمت « 3 » لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً « 4 » [ 24 / 55 ] چنانچه سزاوار باشد به ظهور نرسيده ، لاغر و [ رنج ] « 5 » نقمت « 6 » أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلى تَخَوُّفٍ [ فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ ] « 7 » [ 16 / 47 ] هوش از دلها بربايد . نظم « 8 » چو جامِ شكر ننوشى خمار رنج بچش « 9 » * چو قدرِ امن ندانى بلاى خوف بكش بعد از تقدير آسمانى « 10 » و قضاى سبحانى « 11 » اسباب متوافره كه هر يك علّت [ تامّهء ] مستقلّه تواند بود از غيب سر برزد .

--> ( 1 ) . PF : ندارد ، از K افزوده شد . ( 2 ) . F : كم . ( 3 ) . F : نعمت . ( 4 ) . FP : تخوف + فما هم . بمعجزين ، با توجّه به قرآن مجيد و نسخه K تصحيح شد . ( 5 ) . KPF : شكر ؛ با توجه به فحواى عبارت تصحيح شد . ( 6 ) . F : نعمت . ( 7 ) . FP : تخوف + فما هم بمعجزين ، با توجّه به قرآن مجيد و نسخهء K تصحيح شد . ( 8 ) . P : شعر . ( 9 ) . P : مچش . ( 10 ) . P : آسمانى . ( 11 ) . P : سبحانى .